Czy dzieci i młodzież mogą nie tylko zdobywać wiedzę, ale również współtworzyć naukę? W ramach działania „Nauka bliżej nas”, które jest częścią projektu „Uczę się, Rozwijam i Odkrywam w Jaśle” – udowodnimy, że TAK! Zapraszamy nauczycieli oraz uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych na wyjątkowe warsztaty przyrodnicze – „Las w słoiku”. Wspólnie nie tylko stworzymy „żywe pomoce dydaktyczne”, ale również rozpoczniemy fascynujący, długookresowy eksperyment naukowy!
Czym jest las w słoiku?
Las w słoiku to miniaturowy, tętniący życiem i całkowicie samowystarczalny ekosystem roślinny zamknięty w szklanym naczyniu (słoiku). Dzięki szczelnemu zamknięciu wewnątrz słoika tworzy się unikalny mikroklimat, w którym zachodzi stały obieg wody – woda paruje z roślin i gleby, skrapla się na ściankach i wraca z powrotem do podłoża.
Jak działa las w słoiku?
- Zamknięty obieg wody: Rośliny i ziemia oddają wilgoć, która osadza się na szkle, a następnie wraca do ziemi, dzięki czemu zamknięty słoik „podlewa się sam” i rzadko wymaga dodatkowej wody.
- Fotosynteza: W ciągu dnia rośliny pochłaniają dwutlenek węgla i produkują tlen, a w nocy proces ten przebiega odwrotnie.
- Idealny mikroklimat i odpowiednio ułożone warstwy: Na dnie słoika znajduje się odpowiedni drenaż (np. keramzyt), węgiel aktywny chroniący przed pleśnią oraz odpowiednia ziemia, w której rosną mchy, paprocie czy fitonie.
Inspiracja dla naszych warsztatów jest najstarszy znany „Las w słoiku” stworzony w 1960 roku przez Davida Latimera, który zasadził trzykrotkę(łac.tradescantia) w dużej szklanej butli i zapieczętował ją, tworząc w ten sposób samowystarczalny ekosystem. Co ciekawe, przez 60 lat rośliny rosły w zamknięciu, a jedyne otwarcie butli miało miejsce w 1972 roku, kiedy to Latimer dolał odrobinę wody. Dziś jego las w słoiku jest uważany za jeden z najlepszych dowodów na to, jak długo taki ekosystem może przetrwać bez ingerencji człowieka.
Na warsztatach spróbujemy powtórzyć eksperyment Latimera. Każdy z uczestników warsztatów stworzy własny las w słoiku. Jednak to nie wszystko! W trakcie zajęć wspólnie stworzymy dwa duże, pokazowe „lasy w słoiku”, które następnie trafią na stałą ekspozycję Generatora Nauki GEN. Od tego momentu wszyscy odwiedzający Generator będą mogli obserwować te zamknięte mini-ekosystemy.
Razem z uczestnikami warsztatów będziemy obserwować i sprawdzać, jak rośliny radzą sobie w izolacji i jak zmienia się struktura. Dzięki temu każdy uczestnik warsztatów zostanie prawdziwym naukowcem. Nie tylko wykona własną stację doświadczalną o charakterze edukacyjnym, ale również będzie mógł prowadzić własne obserwacje i dzielić się wnioskami ze swoimi rówieśnikami i rodziną.
Warsztaty są skierowane są dzieci i młodzieży w wieku 9-13 lat.
Termin warsztatów: 30 września 2026 r.
– 9.00 – 10.30
– 11.30 – 13.00
Warsztaty są bezpłatne.
Zapisy na warsztaty prowadzimy pod numerem: 13 445 06 41.
Działanie „Nauka bliżej nas” realizowane jest w ramach zadania pn. „Uczę się, Rozwijam i Odkrywam w Jaśle”. Projekt dofinansowany jest ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu pn.: „Kompas Młodego Obywatela”.
